Terimlerin Özellikleri Nelerdir?
22 Temmuz 2024

Terimlerin Özellikleri Nelerdir?

Terim Nedir?

Terim, bilim, sanat, meslek veya herhangi bir konuyla ilgili özel ve belirli bir kavramı tanımlayan sözcüktür. Özel alanların kavramları terimlerle ifade edilir. Sözcükler, kullanıldıkları alanlara özel anlamlar kazanıyorsa, artık o sözcük kullanıldığı alana ait bir terim olmuştur. Bu kelimeler genellikle halkın kullandığı kelimeler değildir. Terimler, daha çok ait oldukları bilim, sanat veya meslek mensupları tarafından kullanılırlar. Her bilim dalının, her sanat kolunun ve her mesleğin kendine ait terimleri vardır. Bazı kelimeler ise birden fazla terim özelliği gösterebilir.

Örneğin; "Patates yumru köklü bir bitkidir." cümlesindeki "kök" biyolojik, "Verilen sayıların kökleri çarpılır." cümlesindeki "kök" ise matematiksel bir terimdir.

Bir örnekle bunu pekiştirmek gerekirse:
"Yüz derisi dış etkenlere karşı açık olan derimizdir." cümlesinde geçen "yüz" sözcüğü burada biyolojik bir terim iken, "Yüzün yarısı ellidir." cümlesinde geçen "yüz" sözcüğü matematiksel bir terim olarak kullanılmaktadır. "Çırpınmayı bırak, yüzmeye çalış. Yüz oğlum! yüz hadi YÜZ!" cümlesinde kullanılan "yüz" sözcüğü ise yüzmek fiilinin kökü olan bir sözcüktür.

Görüldüğü gibi bir sözcük farklı bilim dallarında farklı terim anlamında kullanılabilir. Hangi alanda kullanılıyorsa o alana ait bir terim haline gelmektedir. Terimler, dar ve sınırlı anlamları olan kelimelerdir.

Örneğin; kelime, cümle, özne, zarf sözcükleri dil bilgisi terimleridir. Dağ, dere, tepe, göl coğrafi terimler; eksi, artı, yüzde, geometri, üçgen, yarıçap matematiksel terimler; teşhis, tanı, ameliyat, enfeksiyon tıbbi terimler; roman, hikaye, şiir, makale edebi terimlerdir.

Bu örnekler sayısız çoğaltılabilir:
  • 'Çok hareketli bir fay hattı üzerindeyiz.' (Fay jeolojik)
  • 'Anesteziden sonra operasyona başlayabiliriz.' (Anestezi-operasyon tıbbi)
  • 'Etin terbiyesi birkaç saat bekletilerek daha iyi sonuç verir.' (Terbiye aşçılık)
  • 'Kararname yakında eline geçer.' (Kararname hukuk)
  • 'Namaz, dinin direğidir.' (Namaz dini)


Burada dikkat edilecek husus, terimlerin gerçek anlamlarında kullanıldığının bilinmesidir. Anlamları kesin ve herkes için aynı olan, tek anlamlı kelimelerdir; farklı yorumlanmaları mümkün değildir. Yani terimler söz konusu olduğunda, bu terimlerin mecaz anlam, yan anlam veya deyim anlamı taşımadıkları bilinmelidir.

Bir diğer detay da, bir sözcüğün terim anlamı kazanmasının ancak o bilim dalı ile ilgili bir cümlede geçmesi halinde mümkün olacağıdır.

Örneğin; "Doğru, iki noktadan geçen düz çizgidir." cümlesindeki "doğru" matematiksel terim olarak kullanılmıştır ve terim anlamı taşımaktadır. Oysa "Söylediğim her şey doğru." cümlesinde kullanılan "doğru" kelimesinin matematiksel bir terim anlamı yoktur.

Bir terimin kullanım alanı genişleyerek günlük yaşamda yer alması halinde, artık o kelime terim olmaktan çıkmıştır. Bir zamanlar televizyon, bilgisayar, telefon gibi sözcükler birer terimdi; ancak kullanım alanı genişleyip günlük hayatta sık kullanılır olduklarından, artık bu özelliklerini yitirmişlerdir. Ancak elektroniğe ilişkin bir anlatımda geçerse, bu kelimeler yine terim olurlar.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Nureddin

22 Temmuz 2024 Pazartesi

Patatesin yumru köklü bir bitki olduğunu duyunca şaşırdım. Bu biyolojik bir terim mi? Aynı kelimenin farklı bilim dallarında farklı anlamları olması kafa karıştırıcı değil mi?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Merhaba Nureddin,

Evet, patatesin "yumru köklü" olarak adlandırılması biyolojik bir terimdir. Yumru, bitkilerin yer altında büyüyen ve besin depolayan şişkin kısımlarına verilen isimdir. Patates de bu tür bir bitkidir ve bu özellik sayesinde besinleri depolar. Bu tür terimlerin farklı bilim dallarında farklı anlamlara gelebilmesi gerçekten kafa karıştırıcı olabilir. Ancak, genellikle bağlamdan yola çıkarak hangi anlamın kastedildiğini anlayabiliriz. Biyoloji, kimya, fizik gibi bilim dallarında bu tür terimlerin spesifik anlamları vardır ve bu durum bilimsel iletişimi daha net hale getirmek için önemlidir. Umarım bu açıklama biraz olsun kafandaki karışıklığı gidermiştir.

Sevgiler,

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Müzik Terimleri Nelerdir?

Müzik Terimleri Nelerdir?

Madencilik Terimleri Nelerdir?

Madencilik Terimleri Nelerdir?

Popüler İçerikler

Uzay Terimleri Nelerdir?

Uzay Terimleri Nelerdir?

Editörün Seçtiği

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Tekvando Terimleri Nelerdir?

Tekvando Terimleri Nelerdir?

Terminoloji Terimleri Nelerdir?

Terminoloji Terimleri Nelerdir?

Sutopu Terimleri Nelerdir?

Sutopu Terimleri Nelerdir?

Genetik Terimleri Nelerdir?

Genetik Terimleri Nelerdir?

Dericilik Terimleri Nelerdir?

Dericilik Terimleri Nelerdir?

Güncel

Gürlük Terimleri Nelerdir?

Gürlük Terimleri Nelerdir?

Güncel

Atletizm Terimleri Nelerdir?

Atletizm Terimleri Nelerdir?

Güncel

Mitoloji Terimleri ve Anlamları

Mitoloji Terimleri ve Anlamları

Hamilelikte Ultrason Terimleri Nelerdir?

Hamilelikte Ultrason Terimleri Nelerdir?

Terimler Toplamı Formülü

Terimler Toplamı Formülü

Veteriner Terimleri Nelerdir?

Veteriner Terimleri Nelerdir?

Güreş Terimleri Nelerdir?

Güreş Terimleri Nelerdir?

Bankacılık Terimleri Nelerdir?

Bankacılık Terimleri Nelerdir?

Konfeksiyon Terimleri Nelerdir?

Konfeksiyon Terimleri Nelerdir?

Geometri Terimleri Nelerdir?

Geometri Terimleri Nelerdir?

Özel Eğitim Terimleri Nelerdir?

Özel Eğitim Terimleri Nelerdir?

Deprem Terimleri Nelerdir?

Deprem Terimleri Nelerdir?

İhracat Terimleri ve Anlamları

İhracat Terimleri ve Anlamları

Ekonomik Terimler Nelerdir?

Ekonomik Terimler Nelerdir?

Tasavvuf Terimleri ve Anlamları

Tasavvuf Terimleri ve Anlamları

Parlamento Terimleri Nelerdir?

Parlamento Terimleri Nelerdir?

Futbol Terimleri Nelerdir?

Futbol Terimleri Nelerdir?

Basketbol Terimleri Nelerdir?

Basketbol Terimleri Nelerdir?

Tekstil Terimleri ve Anlamları

Tekstil Terimleri ve Anlamları

Anatomik Terimleri ve Anlamları

Anatomik Terimleri ve Anlamları

Müzikte Hız Terimleri ve Anlamları

Müzikte Hız Terimleri ve Anlamları

Borsa Terimleri ve Anlamları

Borsa Terimleri ve Anlamları

Denizcilik Terimleri Nelerdir?

Denizcilik Terimleri Nelerdir?

Tarih Terimleri Nelerdir?

Tarih Terimleri Nelerdir?

Edebiyat Terimleri Nelerdir?

Edebiyat Terimleri Nelerdir?

Perdecilik Terimleri Nelerdir?

Perdecilik Terimleri Nelerdir?

Turizm Terimleri ve Anlamları

Turizm Terimleri ve Anlamları

Voleybol Terimleri Nelerdir?

Voleybol Terimleri Nelerdir?

Formula Terimleri Nelerdir?

Formula Terimleri Nelerdir?

Hentbol Terimleri ve Anlamları

Hentbol Terimleri ve Anlamları